İzole ve Ayrılmış Ortam Kurulumu
İzole ve ayrılmış ortam kurulumu, MevzuatRadar’ın tek bir kurum için ayrılmış altyapıda çalışmasıdır. Bu model, tam On-Prem gerektirmeyen ancak veritabanı, dosya depolama, işlem kuyruğu, arama ve operasyon kayıtlarının başka müşterilerden ayrılmasını isteyen kurumlar için en pratik kurumsal seçenektir.
Bu model müşteri veri merkezinde çalışabilir veya müşteriye ayrılmış özel bulut hesabında işletilebilir. Ortamın kim tarafından yönetileceği sözleşmede belirlenir.
On-Prem ile Farkı
| Konu | İzole ve ayrılmış ortam | On-Prem |
|---|---|---|
| Çalıştığı yer | Ayrılmış bulut veya müşteri özel bulutu | Müşteri veri merkezi veya kapalı altyapı |
| Yönetim | MevzuatRadar veya müşteri ile ortak | Genellikle müşteri güvenlik ekibiyle ortak |
| Güncelleme | Kontrollü yayına alma ve imzalı kaynak paketleri | İmzalı paket veya çevrim dışı taşıma |
| Veri sınırı | Kuruma ayrılmış veri düzlemi | Kurum ortamında veri düzlemi |
| Kurulum süresi | Daha kısa | Daha kapsamlı fizibilite gerektirir |
Bankalar için ilk değerlendirilmesi gereken yol çoğu zaman bu modeldir. Tam kapalı ağ şartı yoksa, daha hızlı uygulanır ve operasyonel risk daha düşüktür.
Ayrılan Bileşenler
Kuruma özel ortamda aşağıdaki bileşenler ayrılır:
- web uygulaması,
- API,
- genel worker,
- PostgreSQL ve pgvector,
- Redis,
- nesne depolama,
- arama indeksi,
- yapılandırma ve sır alanı,
- denetim kayıtları,
- yedekleme hedefi,
- izleme ve alarm kanalı.
Bu ayrım, müşteri verisinin başka müşterilerle aynı veritabanı veya dosya depolama düzleminde tutulmaması için yapılır.
Resmi Kaynak Güncellemeleri
İzole ortamda resmi mevzuat güncellemeleri iki şekilde sağlanabilir:
- Merkezi resmi kaynak hattından imzalı paket alınır.
- Kurum politikası gerektirirse kuruma özel resmi kaynak worker kurulumu değerlendirilir.
Varsayılan karar birinci yoldur. Çünkü resmi kaynak ayrıştırıcı bakımı, tarayıcı yedek yolu, doğrulama ve kaynak sapma takibi merkezi hatta daha sağlıklı yönetilir. Kuruma özel worker yalnız güvenlik politikası merkezi paket kabul etmiyorsa seçilmelidir.
Müşteri Verisi
İzole ortamda müşteri verisi ayrılmış veritabanı ve depolama alanında tutulur. Müşteri özel evrakları, doğrulama raporları, kullanıcı prompt’ları, audit loglar ve kurum ayarları başka tenant verisiyle karışmaz.
Müşteri isterse ek sınırlar koyabilir:
- yalnız kendi bulut hesabında çalışma,
- kendi KMS anahtarını kullanma,
- kendi SMTP veya SMS geçidini kullanma,
- logları kendi SIEM sistemine gönderme,
- destek erişimini onaylı zaman penceresiyle sınırlama.
Yapay Zekâ Seçenekleri
İzole ortamda üç yapay zekâ modeli değerlendirilebilir:
- kamuya açık mevzuat için genel model hattı,
- gizli içerik için egemen veri güvenliği hattı,
- müşteri ortamında çalışan yerel model.
Gizli veya çok gizli veri genel modele sessizce düşmez. Yerel model veya kurumca onaylı egemen hat hazır değilse işlem fail-closed davranmalıdır.
Güvenlik Kontrolleri
Kurulumda şu kontroller zorunlu kabul edilir:
- SAML veya OIDC ile tek oturum açma,
- SCIM veya kurum onaylı kullanıcı yaşam döngüsü,
- rol bazlı erişim,
- yönetici işlem kayıtları,
- API anahtarı ve webhook imza kontrolü,
- CSRF ve tenant izolasyonu negatif testleri,
- yedekleme ve geri dönüş testi,
- güvenlik loglarının SIEM veya syslog hedefine aktarılması,
- müşteri ortamına uygun TLS ve sertifika yaşam döngüsü.
Kabul Süreci
İzole ortam canlıya alınmadan önce aşağıdaki kanıtlar hazırlanır:
| Kanıt | Beklenen sonuç |
|---|---|
| Sağlık kontrolü | Web, API, worker, DB, Redis, depolama ve arama sağlıklı |
| Kimlik testi | SSO ile giriş ve yetki sınırı doğru |
| Kaynak paketi testi | Yeni mevzuat paketi içeri alınıyor |
| Tekrar import testi | Aynı paket mükerrer kayıt üretmiyor |
| RAG testi | Cevaplar resmi kaynak atıfı gösteriyor |
| Güvenlik testi | Yetkisiz erişim ve CSRF denemeleri reddediliyor |
| Yedek testi | Geri dönüş prosedürü çalışıyor |
| Tarayıcı testi | Kritik sayfalar Chromium ve WebKit ile doğrulanıyor |
Ne Zaman Bu Model Seçilmeli?
Şu durumlarda izole ve ayrılmış ortam önerilir:
- kurum SaaS ister ama veri düzlemi ayrımı ister,
- müşteri kendi bulut hesabında çalıştırmak ister,
- gerçek zamanlı mevzuat tazeliği önemlidir,
- tam kapalı ağ zorunluluğu yoktur,
- destek ve bakımın daha hızlı yürütülmesi istenir.
Şu durumlarda On-Prem değerlendirilmelidir:
- kurum verisinin dış altyapıda tutulması kesin yasaktır,
- internet çıkışı çok sınırlıdır,
- yerel yapay zekâ modeli zorunludur,
- kurum kendi KMS/HSM ve SIEM düzlemini şart koşar,
- dış destek erişimi kabul edilmez.